Η ΕΠΤΑΚΩΜΟΣ ΣΑΝΤΑ

Η ΕΠΤΑΚΩΜΟΣ ΣΑΝΤΑ

Η Σάντα η επτάκωμος

Εις τα Ν.Α. της Τραπεζούντος κειμένη επί υψηλού οροπεδίου η Σάντα αποτελείτο εξ επτά ενοριών των εξής : Πιστοφάντων, Ισχανάντων, Τερζάντων, Ζουρνατσιάντων, Κοσλαράντων, Πινατάντων και Τσακαλάντων. Όλες δε οι ενορίες εκείντο επί του ποταμού Ιάμπολου.

Επίσης αι ενορίες είχον και άλλα επτά παραρτήματα γενικώς Φτελένια ονομαζόμενα τα εξής : Μεγ. Φτελέν Χαρατσιάντων Αλιάντων Υπαπαντή Κοπαλάντων Καρά Κοτέλ και το Ρακάν.

Ως εκ του ορεινού εδάφους της η Σάντα ήτο άγονος οι κάτοικοι ασχολούντο εις την κτηνοτροφίαν και εις την καλλιέργειαν της πατάτας και ολίγον λαχανικών μόνον προς ιδίαν χρήσην. Όλοι οι άνδρες αναγκάζοντο να μετέρχονται εις την Ρωσίαν την Αμερικήν και αλλαχού διάφορα επαγγέλματα εκτός ολίγων οίτινες έμεναν διαρκώς εις την Σάνταν ως έμποροι ξυλουργοί διδάσκαλοι κ.τ.λ.. Λόγω λοιπόν του ορεινού εδάφους και της ανεπαρκούς συγκοινωνίας η ζωή καταντούσε λίγο δύσκολος επί πλέον δε και οι ληστείες των Τούρκων όταν πηγαινοέρχονταν εις Τραπεζούντα, ανάγκασαν πολλούς εκ των κατοίκων να μεταναστεύσουν εις Ρωσίαν όπου εσχιμάτησαν πολλές κοινότητες και χωριά ίσως παραπάνω από ότι έμειναν στην Σάντα.

Όταν τον Απρίλιον του 1916 οι Ρώσοι κατέλαβαν την Τραπεζούντα ελευθερώθηκε και η Σάντα εκ του Τουρκικού ζυγού και άρχισαν οι ξενητεμένοι Σανταίοι να φθάνουν στα χωριά τους. Και επειδή λόγω του πολέμου είχε δουλειές πολλές και γνωρίζοντες οι Σανταίοι την γλώσσαν εκέρδιζαν πολλά λεφτά και η ζωή τους καλυτέρευσε κατά πολύ και το κυριότερον η ελευθερία. Μόνον όμως δύο χρόνια βάσταξε η κατάστασις αυτή διότι στα τέλη του 1917 οπότε άρχισε η Ρωσική κατάρρευσις εξ όλων των μετώπων του πολέμου τότε επρόκειτο η Σάντα να υποστεί τα μεγαλύτερα δεινά, τα οποία θα αφηγηθούμε εις το παρόν ημερολόγιον.

Δευτέρα, 9 Ιουνίου 2014

Ιούλιος 1921

 Ιούλιος 1921


3._ Ήλθε εις Αξιωματικός με τριάκοντα Ζαντάρμες από Αργυρούπολιν και το βράδι μας φώναξε στο Καραούλι και συζητήσαμε επί πολλήν ώρα.
 Ήλθε να εξετάσει την κατάστασιν διότι τελευταίως λέγει έγιναν στην περιφέρειάν σας πολλά επεισόδια. Αλλά το κυριώτερον λέγει ήλθον διά τους στρατευσίμους οίτινες επιγόντως πρέπει να παρουσιασθούν. Μάλιστα λέγει θα έλθει και ο Καϊμακάμης της Αρδάσης αλλά συνενοηθείς μαζί μας πρωί έστειλε αγγελειαφόρον εις Κρώμνην να μην έλθει. Την επομένην εμαζεύθησαν από όλους τους στρατευσίμους ανά μιάμιση παγκανότες και του δώσαμε και έφυγε διά Γιαγμούρ τερέ.7._ Εορτάσαμε μεγαλοπρεπώς την Αγίαν Κυριακήν και το βράδι είχαμε και θεατρικήν παράστασην οπότε νύκτα ακούγωμε κοδωνοκρουσίαν από Ζουρνατσάντων και φωνές ότι Τούρκοι ληστεύουν το παρχάρι τους. Αμέσως τρέξαμε εκεί και εις Ζουρνατσάντων πληροφορήθημεν ότι ήτο ψέμα και ότι εκ κακής συνενοήσεως έγιναν όλα αυτά και εγυρίσαμε πίσω.
8._ Μανθάνωμεν εκ Τραπεζούντος ότι οι Τούρκοι εις τα γύρω χωριά άρχησαν και μαζεύουν τους Έλη\ληνες και τους συγκεντρώνουν εις στρατόπεδα και ότι παντού επικρατεί πανικός λόγω της καταστάσεως.
11._ Από Καυλικά χωρίον μίαν ώραν απέχον της Τραπεζούντος ήλθαν ενέα παιδιά μαζί μας διαφυγόντες τα στρατόπεδα. Λέγουν ότι από δεκαοκτώ χρονών μέχρι τριάκοντα δύο εμάζευσαν και τους έστειλαν εις τα εσωτερικά και τώρα άρχησαν να μαζεύουν μέχρι των πενήντα χρονών. Κυκλώνουν τα χωριά και όσους βρίσκουν τους παίρνουν και είναι άγνωστον που τους στέλνουν.
 Εις Σιργανλή αντάμωσαν με Τούρκους φύλακας των παρχαρίων οίτινες ηθέλησαν να τους συλλάβουν αλλά σκοτώσαντες τον ένα διέφυγαν.12._ Σήμερα στείλαμε τον Αλή Ουζούν Χαλήλ ογλου - τον οποίον εις το εξής θα σημειώσω μόνον με το μικρόν του όνομα, Αλή, διότι αυτός εις το εξής έπεξε μεγάλον ρόλον εις τας ενεργείας μας και γενικώς εις την σωτηρίαν μας όπως θα είδει ο αναγνώστης. Ήτο εξήκοντα ετών αλλά πολύ ζωηρός και νουνεχής και όστις πολλές φορές έχασε την περιουσίαν του και τα ζώα του χάριν ημών και διακινδύνευσε και την ζωήν του και την ζωήν της οικογενείας του, και τα οποία θα αφηγηθούμε κατόπιν -, διά να πάγει εις Τραπεζούντα να βρεί τον  Ιμάμ Παϊραχτάρογλου όστις έμενε τότε εκεί να μας πληροφορήσει περί των γεγονότων και της στάσεώς μας.
15._ Ήλθον εκ Λειβεράς εκ της Μητροπόλεως σταλέντες να πάνε εκεί ο Μηκτάρης και ο Ιωάννης Κουφατσής να συνενοηθούν με τον Μητροπολίτην περί του πρακτέου.
 Λένε ότι είκοσι αυτοκίνητα γεμάτα Έλληνας επήγαιναν προς το Ερζερούμ.16._ Ήλθε και ο Αλή εκ Τραπεζούντος φέρων γράμμα του Ιμάμη όστις μας γράφει ότι η κατάστασις είναι πολύ κρίσιμος να προφυλαχθούμε όσον το δυνατόν και να μη πέσωμε ζωντανοί εις τα χέρια των Τούρκων διότι έχουν αγρίας διαθέσεις.
 Μας λέγει και ο Αλή ότι γίνονται μεγάλες ετοιμασίες διά την Σάντα, ότι έφτασε και εκ Κερασούντος ο Τοπάλ Οσμάν αγάς όστις είχε ερημώσει την Κερασούντα, καθώς και όλοι οι Τσετέπασήδες μαζεύονται εις Τραπεζούντα διά την Σάντα και περιμένουν να δοθεί η διαταγή να ξεκινήσουν. Καθώς και από διαφόρους άλλους φίλους ειδοποιήθημεν να είμεθα έτοιμοι και να προφυλαχθούμε. Ειδοποιήσαμε αμέσως όλους τους κατοίκους να προφυλάγονται και να μεταφέρουν εις το δάσος όσα τρόφημα μπορούν, εν ώρα ανάγκης να βρίσκονται.18._ Ο Δαμ. Τσιρίπ παρ' όλον της κρισίμου περιστάσεως από Σκορδέν παρχάρι Τούρκων και πλησίον της Σάντας πήρε επτά ζώα και τα 'φερε στο δάσος.
 Ήλθον εκ Λειβεράς ο Μηκτάρης και ο Κουφατσής φέροντες μίαν επιστολήν του Μητροπολίτη Ροδοπόλεως Κυρίλλου να σταλεί εις Αργυρούπολην προς τον Μουτη σαρίφην  όπως όσον του είναι δυνατόν φροντίζει διά την Σάντα.20._ Εις Τραπεζούντα και τα περίχωρα εξακολουθεί η ιδία κατάστασις και κανείς νέος δεν έμεινε, όλοι συνελήφθησαν και άλλοι έφυγαν προς τα δάση.
 Η ίδια κατάστασις παντού που διατρέχει ο Ελληνισμός τον μεγαλύτερον κίνδυνον.21._ Εις Γιαγμούρ τερέν έφθασε στρατός, πιθανόν διά την Σάντα. Όλοι οι Τσετέπασήδες ειδοποιήθησαν εκ μέρους της Κυβερνήσεως να ετοιμασθούν και να κατέλθουν εις Τραπεζούντα.
23._ Ήλθαν εκ του παρχαρίου Σκορδέν και ζητούν να τους επιστραφούν οι επτά αγελάδες διότι λέγουν ανεγνώρισαν τους δράστας και παρηκολούθησαν τα ίχνη τους μέχρι εδώ. Λόγω της κρισίμου καταστάσεως τους υποσχεθήκαμε ότι θα τα βρούμε και θα τους τα επιστρέψωμεν.
26._ Εκ Κάτρας μας γράφει ο Καπρέλ ότι εκεί διαδίδεται ότι ο Κάλφας με εκατόν Τσετέδες έφυγε διά την Αργυρούπολην όπως ενεργήσει σφαγήν κατά των Ελλήνων οίτινες περνούσαν από εκεί διά τα εσωτερικά.
29._ Ήλθον εκ Γιαγμούρ τερέ εις Αξιωματικός με στρατόν και το βράδι εξ Αργυρουπόλεως εις χιλίαρχος με ιππείς και την επομένην έφυγαν ειπόντες εις την Δημογεροντίαν ότι εκτός που δεν δίνεται κανένα στρατιώτην επί πλέον πολλαί κατηγορίαι σας επιβαρύνουν διότι λέγει από όλα τα μέρη εδώ μαζεύονται Αντάρται και όλων των μερών οι φυγόστρατοι εδώ βρίσκουν σωτηρίαν και άσυλον και ως εκ τούτου ετοιμάζονται δύο τάγματα στρατός εκ Τραπεζούντος και ένα τάγμα εξ Αργυρουπόλεως με πολλούς Τσετέδας μαζί να έλθουν εις Σάντα.
 Τρομοκρατηθέντες όλοι οι νέοι έφυγαν στο δάσος.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου